|
Roma kėrkon tė shkatėrrojė mė tė fortėn e mafieve, Camorrėn nėn shembullin e operacioneve tė vitit 92, nė Sicili Kur shteti i shpall luftė mafies Pėrse janė vendosur nė Napoli 5000 forca policore shtesė Dje, nė krahinėn e Casertas, nė
veri tė qytetit italian tė Napolit,
janė dėrguar 5 mijė forca policie
dhe kjo lėvizje ėshtė vetėm pjesė e njė
pakete masash urgjente dhe tė ashpra
qė po ndėrmerr qeveria italiane sė
fundmi, kundėr krimit tė organizuar.
Nė fillim tė kėsaj jave, nė tė njėjtėn zonė
u arrestuan 100 tė dyshuar pėr bashkėpunim
me mafien dhe u konfiskuan
prona e pasuri tė patundshme me njė
vlerė rreth 100 milionė dollarė. Ministri
i Brendshėm i Italisė, Roberto Maroni, e
ka konsideruar luftėn kundėr krimit tė
organizuar si njė luftė tė mirėfilltė dhe
gjithė sa ka ndodhur kėtė javė mund tė
krahasohet me njė tjetėr periudhė tė
vrullshme kundėr krimit, atė tė vitit
1992 nė Sicili, pas vrasjes sė gjykatėsit
antimafie, Giovanni Falcone dhe Paolo
Borselinon. Por pėrse, duke qenė se mafia
ėshtė njė fenomen sicilian, trupat
janė pėrqendruar kėtė herė nė Napoli?
Ėshtė fakt qė Sicilia ėshtė atdheu dhe
zanafilla e krimit tė organizuar e sigurisht
qė vazhdon tė jetė edhe sot njė nga
pikat e forta tė saj, por fakt ėshtė edhe
se e gjithė Italia e Jugut ka mafien e saj,
qė sigurisht ka ardhur nga ajo siciliane,
por qė me kalimin e viteve kėto degė
janė forcuar e kanė marrė pėrmasa tė
tilla pėr tu pasur zili nga vetė "mafia
nėnė". Nėndega mė "e suksesshme"
aktualisht ėshtė "Ndrangheta" e Kalabrisė,
por edhe ajo gėrryhet nga njė luftė
e brendshme. Strukturat tradicionale tė
familjes janė nė kontradiktė tė pėrhershme
me tė ashtuquajturit "Penitenti"
(supergangsterė). Por "Camorra", mafia
e Napolit dhe e zonave pėrreth ėshtė
mė e egra, mė e paparashikueshmja
dhe mė e dhunshmja nga tė gjitha tė
tjerat. Objektivi aktual i qeverisė italiane,
sidomos javės qė shkoi, ėshtė njė
klan i veēantė i "Camorra"-s, ose siē e
quajnė nė zhargon, "grupi i ashklave tė
ēmendura", njė ndėr mė tė vjetrit dhe
tė dhunshmit e Napolit, njė grup i pėrbėrė
mė sė shumti nga tė rinj tė pamėshirshėm,
pėrdorues tė rregullt tė drogave
tė rėnda dhe qė i bashkon etja pėr
pushtet e para. Mendohet se anėtarėt e
kėtij grupi kanė vrarė tė paktėn 16 persona
vetėm gjatė 6 muajve tė fundit nė
luftėn e tyre pėr zona influence dhe nė
atė tė larjes sė hesapeve. Nė njė
masakėr tė dy javėve mė parė, qė provokoi
edhe kundėrpėrgjigjen e fundit tė
qeverisė, u vranė me gjak tė ftohtė 6
afrikanė dhe njė italian. Pėr kėto vrasje
nuk pati asnjė arsye tė qartė dhe sipas
specialistėve, e vetmja arsye qė ėshtė
gjetur ėshtė ajo e krijimit tė njė atmosfere
terrori dhe frike nė vend. Viktimat
nuk ishin armiq tė askujt, por thjesht
ca tė huaj miqėsorė me komunitetin
italian, qė po pėrpiqeshin tė mbijetonin.
Pikėrisht ata u shndėrruan nė objektivin
e njė masakre tė pėrgjakshme
e publike, qė u kujtoi tė gjithėve kohėt
e vjetra, kur qyteti nuk ishte njė vend i
sigurt pėr tė jetuar. Njė nga karakteristikat
e kėtij grupi ėshtė pamėshira dhe
gjakderdhja, por ata sigurisht qė nuk
mbeten vetėm me kaq dhe pėr shumė
arsye paraqesin njė rrezik pėr Italinė.
Qėllimi i masakrave tė tilla ėshtė
shumė mė i mirėmenduar nga sa mund
tė duket fillimisht. Ajo ēka ndodh nė
Campanja, krahinė e Napolit, pėrbėn
njė tentativė tė grupit pėr tė marrė kontrollin
e rajonit nga duart e shtetit, nė
mėnyrė qė tė bėjnė me vendin ētė
duan: tė vrasin, grabisin, pėrdhunojnė
pa pasur frikė pėr asnjė lloj pasoje. Sigurisht
qė shteti dhe institucionet e tij
ekzistojnė ende nė atė anė, edhe pse
tė dobėt dhe tė pafuqishėm pėr tė kryer
tė gjitha funksionet siē duhet. Nė
kėto zona ka qeveritarė tė zgjedhur dhe
tė emėruar, stacione policie dhe ēdo gjė
tjetėr, por me kalimin e viteve
kėrcėnimet e bandave e kanė dobėsuar
funksionimin e tyre dhe ato u
shndėrruan pak nga pak nė institucione
kukull, me funksionarė qė nuk
mund tė merrnin kurrė pėrsipėr tė ngriheshin
apo tė vepronin kundėr "trimave".
Sigurisht qė ka pasur shembuj
pėrjashtues, por ata kanė qenė tė pakėt
dhe nė pjesėn mė tė madhe kanė
pasur njė fund fatal. Por rasti i fundit i
masakrės makabre dhe tė hapur tė afrikanėve
ishte mbushja e kupės dhe
ngjarja qė i vuri nė punė autoritetet
qendrore pėr tė ndėrhyrė nė njė vend
nė tė cilin dukej qartė se shteti nuk kishte
asnjė autoritet. Nė rastin e vrasjes sė
emigrantėve, siē ndodh shpesh me mafien
siciliane, tentohet gjithmonė manipulimi
i situatės pėr tu shfaqur te
njerėzit jo me qėllimin e vėrtetė, por me
njė tjetėr qė mund tė "gėlltitet" kollaj.
Kėtė herė kjo vrasje u paraqit si njė akt
kombėtar dhe patriotik i njerėzve qė
nuk mund tė lejonin tė huajt tė "ndynin"
vendin dhe tė zinin vendet e
punės. Vrasėsit deklaruan, sigurisht
pėrmes burimeve tė tyre, se gjithēka
ishte kryer pėr pastrimin e brigjeve nga
dyndjet e emigrantėve, tė cilėt po prishnin
mundėsitė e biznesmenėve tė
ndryshėm qė kanė pėr qėllim tė investojnė
nė bregdet. Po a mund tė konsiderohet
kjo ndėrhyrje e shtetit, ardhja
e trupave dhe marrja e masave si njė
ndryshim i situatės dhe rikthim i pushtetit
nė duart e organeve tė tij? Vėshtirė
tė ndodhė njė gjė e tillė. Ardhja e trupave
ėshtė shumė e lehtė. Gjithė vėshtirėsia
qėndron pėrpara, gjithė sfidat e
mėdha tė pėrplasjes janė ende pėr tu
parė. Tė ēlirosh institucionet nga duart
e mafies, nuk mund tė bėhet sa hap e
mbyll sytė, pasi ai ishte rezultat i njė
kohe tė gjatė dhe taktikave tė mirėmenduara.
Edhe vetė e historia moderne
e Italisė nuk ėshtė e mbushur me
shembuj shumė pozitivė, pėr sa u pėrket
pėrpjekjeve pėr ērrėnjosjen e mafies
nga institucionet. E megjithatė, nė
Sicili u arrit njėfarė suksesi. Mafia e ishullit
mori njė goditje tė fortė kur shteti
italian reagoi nė mėnyrė tė menjėhershme
dhe tė egėr pas vrasjes sė dy
gjyqtarėve tė famshėm antimafie nė
vitin 1992, por arsyeja e vėrtetė e "zhdukjes"
sė mafies, ose e tkurrjes sė saj,
ishte ndryshimi i strategjive nga ardhja
e shefit tė shefave, bosit tė bosave,
Bernardo Provencanos. Ai bėri shumė
ndryshime nė organizatė, e nė kėtė
kuadėr ndryshoi edhe pamjen e dukjen
e jashtme tė mafies. Ai e zėvendėsoi
politikėn agresive tė paraardhėsit tė tij,
Salvatore Riina dhe u kėrkoi tė gjithė
bashkėpunėtorėve qė tė operonin me
sa mė pak dhunė qė tė ishte e mundur.
Kjo strategji funksionoi nė Sicili pėr dy
arsye: e para ishte se pas shkatėrrimit
tė grupeve rivale nga corleonezėt,
Provencano u shndėrrua nė njė lider me
njė pushtet tėrėsisht absolut. Asnjė bos
mafioz para tij nuk kishte pasur njė liri
veprimi dhe pushtet nė tė gjitha sferat
si Provencano. Fakti i dytė ishte se sicilianėt
vetė ishin dhe janė aq tė mėsuar
dhe nėnshtruar ndaj mafies, saqė nuk
ėshtė i nevojshėm pėrdorimi i dhunės,
pėrveē disa rasteve tė rralla. Po a mund
tė ndodhė njė ndryshim i tillė nė Napoli?
Po, por vetėm nė ėndrra. "Camorra",
ndryshe nga mafia siciliane, ėshtė
shumė anarkiste dhe ndryshon shumė
shpesh formė, objektiva, madje edhe
armiq.
Ajo pėrbėhet nga grupe dhe nėngrupe
rivale qė zihen dhe rivalizojnė me
njėra-tjetrėn dhe kėto konfrontime
pėrfundojnė shpesh me tė vrarė dhe
beteja tė pėrgjakshme. Nėse njė bandė
bie shumė nė sy, si nė rastin e vrasjeve
tė fundit, atėherė asaj i hiqet e drejta e
veprimit pėr njė farė kohe dhe vendin
ia zė menjėherė njė bandė tjetėr rivale.
Por nėse kjo bandė do tė dojė qė tė
mbajė gjatė pushtetin dhe zonat e influencės
tė lėna bosh nga banda e dėnuar,
asaj i duhet tė pėrdorė tė gjitha mjetet
pėr tia arritur qėllimit, deri dhe te ngritja
e kurtheve pėr rivalėt dhe dorėzimi i
tyre te forcat e policisė. I tillė ėshtė edhe
rasti i fundit kur autorėt e vrasjes sė emigrantėve
u denoncuan pikėrisht nga
kundėrshtarėt e tyre dhe pėrfunduan nė
duart e policisė. Po duke pasur parasysh
edhe tė kaluarėn e Kryeministrit tė vendit,
Berluskoni, a kemi tė bėjmė nė kėtė
rast me njė ndryshim nė sjelljen e qeverisė
italiane? Ndoshta. Pėr sa i pėrket Berluskonit,
para se ai tė hynte nė politikė
bashkėpunoi me njė mafioz sicilian
shumė tė pasur pėr ndėrtimin e kompleksit
tė vilave nė periferi tė Milanos. Mė
pas, njė nga bashkėpunėtorėt e tij mė tė
afėrt, si pėr sa i pėrket biznesit, ashtu
edhe politikės, Marcello del Utri, ndodhet
nė burg pas njė dėnimi pėr bashkėpunim
me mafien edhe pse e ka apeluar
ēėshtjen. Po nė tė shkuarėn, Berluskoni
i dha vetes mundėsi ligjore pėr
tė mos qenė i detyruar qė tu pėrgjigjej
pyetjeve qė kanė tė bėjnė me lidhjet e tij
me mafien. E megjithatė, sė fundmi ka
pasur lajme jo tė mira pėr Kryeministrin.
Revista italiane e pėrjavshme,
"LEspresso", publikoi nė numrin e saj tė
fundit dy scoop-e. Nė to ka informacione
nė lidhje me dėshminė e njė superbosi tė
"Camorra"-s, i cili pretendon se suksesi i
Berluskonit pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė plehrave
tė qytetit tė Napolit ndodhi vetėm
pėr shkak tė bashkėpunimit tė qeverisė
me mafien e qytetit, madje ai dha edhe
emrat e personave qė bėnė ndėrmjetėsit
nė kėtė rast. Sigurisht qė politikani tė cilit
iu lakua emri mohoi gjithēka dhe zyra e
taksave pranė qeverisė dėrgoi nė zyrat e
revistės "LEspresso" specialistė pėr tė
parė nė hollėsi tė gjitha dokumentet. Pas
kėtij veprimi, artikujt e publikuar nuk
patėn mė pjesė tė dytė.
|


|