Lidhje te rendesishme Rrjetet tona shoqërore Shqip merr pjesë në programe të ndryshme marketingu ku mund të përfitojë komisione për produktet e zgjedhura në artikujt e publikuar.

Interesi Publik

Pandemia COVID, barra e dyfishtë e personave me aftësi të kufizuar

Pandemia COVID, barra e dyfishtë e personave me aftësi të

Të braktisur dhe të harruar nga të gjitha instancat, pandemia e shkaktuar nga covid-19 i ka rënduar dyfish personat me aftësi të kufizuar. Një pjesë e tyre raportojnë përkeqësim të shëndetit, ndërkohë që gjërat nuk duken aspak optimiste edhe nisur nga udhëzimi mëi fundit i ministrisë së Arsimit, e cila ka lënë jashtë këtë kategori duke mos parashikuar asnjë masë konkrete për fëmijët me aftësi të kufizuar që do të ndjekin sistemin arsimor.

Fatjona Nikaj e konsideron veten me fat që ka shtëpi private. Kështu, gjatë muajve të pandemisë, ajo ka mundur që të paktën të bëjë një xhiro rreth e rrotull oborrit të shtëpisë.

“Për të gjithë ka qenë e vështirë, por për ne edhe pak më shumë, pasi na duhet të mbajmë trupin në lëvizje”, - na rrëfen Fatjona, për të cilën karroca me rrota nuk ka qenë aspak pengesë për të ndjekurëndërrat e saj.

Studente e vitit të dytë të gjermanishtes në universitetin e Shkodrës, ku edhe jeton, Fatjona na rrëfen se jetesa për këtë kategori nën kushtet e reja të pandemisë bëhet dyfish më e vështirë.

“Ne kemi nevojë për një lloj përkujdesje më të veccantë, pasi nuk mundemi me i kry vetë të gjitha proceset, imagjino tani në këto kushte të reja, kur frika e infektimit është e madhe e prindërit e të afërmit kanë frikë për këdo që takojnë e sa herë dalin nga shtëpia”, - na thotë Fatjona.

Ajo rrëfen se kufizimet e diktuara nga rregullat e reja, i kanë prekur edhe ata.

“Doja tënisja palestrën, pasi e kam të nevojshme për t’u bërë terapi këmbëve, por nuk mundem ta filloj” - na thotë Fatjona, e cila po ashtu tregon se për shkak të pandemisë iu desh të ndërpriste edhe kursin e anglishtes që e ndiqte prej 4 vitesh.

Sipas statistikave të shërbimit social shtetëror më 2018-ën, janë të identifikuar në të gjithë vendin 140.840 persona me aftësi të kufizuara, prej të cilëve 67.741 janë përfitues të pagesës sëaftësisë së kufizuar dhe 73.099 janë përfitues të pagesave si invalidë pune. 14.578 fëmijëjanë të regjistruar si përfitues të pagesave të aftësisë së kufizuar, ndërkohë që përqindjen më të lartë ndër personat me aftësi të kufizuar e zënë personat me vështirësi në lëvizje.

Por ndryshe nga Fatjona, Zela Koka nga Librazhdi, aktivistee njohur e zonës për personat me aftësi të kufizuar njëkohësisht edhe nënë e një djali të prekur rrëfen se jetesa nën pandemi për këtë kategori e ka rënduar edhe më shumë sëmundjen.

“Përmirësimet tek këto persona duhen vite që të ndodhin, imagjino tani që ata u shkëputën në mënyrë drastike dhe u mbyllën në shtëpi në izolim të plotë. Edhe ajo që kishim arritur, në shumë raste është zeruar, shto këtu që shumë persona pësuan përkeqësim të shëndetit jo vetëm fizik, por edhe mendor”, - sqaron Zela.

Në qytetin e Librazhdit numërohen 220 fëmijë deri në moshën 18 vjecc me një lloj aftësie të kufizuar, dhe rreth 700 persona në total. Zela tregon edhe eksperiencën e saj personale.

“Unë merrem prej vitesh me këtë kategori dhe nuk ia kam dalë që të kontrolloj tim bir. Ai ka shtuar 10 kg në peshë, pasi i mungon aktiviteti fizik, dhe kjo është një barrë shumë e rëndë jo vetëm për shëndetin e tij, por edhe për ne si familje pasi bëhet gjithmonë më e vështirë ta lëvizim…Por ai nuk do t’ia dijë se ka pandemi, se ka kufizime, ai do të dalë dhe të shëtisë, të bëjë atë aktivitetin e përditshëm, që për tëështë shumë mëi rëndësishëm se sa për ne”, - na rrëfen Zela, e cila drejton edhe qendrën komunitare për personat me aftësi të kufizuar të bashkisë së Librazhdit.

“Ndikim ka dhënë tek të gjitha familjet, pasi të gjitha familjet që kanë një person të tillë në shtëpi, nëse më parë mund ta sillnin në qendër ku ofrohej ndër të tjera edhe shërbim logopedie dhe fizioterapie, tani këto shërbime nuk janë më. Dhe me të gjithë familjet që ne kemi pasur kontakte mezi presin të vijë shtatori e të hapet qendra”.

Por ndërsa epidemia e shkaktuar nga covid 19, po futet në një fazë të re dhe Shqipëria po bëhet gati tëhapë dyert e shkollave më 14 shtator, rregullorja e publikuar vetëm një ditë mëpare nga Ministria e Arsimit, tregon se nuk e ka marrë fare në konsideratë këtë kategori.

Në udhëzimin e gjatë që u është shpërndarë të gjitha shkollave të sistemit parauniversitar, parashikohen një varg i gjatë masash, ekspertët e arsimit kanë lënë jashtë këtë kategori, pasi në asnjë rrjesht nuk përmendet se ccfarë do të ndodhë me fëmijët që janë të prekur nga një lloj paaftësie dhe ccfarë strategjie është menduar për ta.

Shqetësimi ngrihet edhe nga Zela, e cila thotë se janë ende të paqartë se ccfarë do të ndodhë me fëmijët që ndjekin sistemin arsimor.

“Ne kemi 17 fëmijë që ndjekin sistemin publik të arsimit, dhe jemi të shetësuar pë shëndetin e tyre, pasi ende nuk ka ndonjë protokoll të veccantë. A do të lejohen ata në klasë apo jo? Si mund t’i kërkohet një fëmije autik ta zëmë që të mbajë maskën, apo të ruajë distancimin social? Ccfarë do të ndodhë me mësuesin ndihmës? Janë shumë pikëpyetje që duhet t’u ishin dhënë me kohë përgjigje” - na thotë Zela.

Ndrek Ismailaj, i cili ka kryesor edhe këshillin kombëtar për personat me aftësi të kufizuar shprehet se kjo kategori ka qenë e harruar edhe më parë, ndërsa tashmë janë në dorë të Zotit.

“Askush nuk është kujtuar për ne, për ne “hesapet” shteti i konsideron të mbyllura me pagesën e paaftësisë dhe duke qenë se ne jemi të kufizuar në lëvizje për shkak ët karriges me rrota, gjatë izolimit as e ku cu ndërmend njeri që ne mund të kemi nevoja të tjera, - thotë Ismailaj. – Ndërkohë që gjatë pandemisë një kategori e madhe patën problem me kujdestarët, pasi ishte e pamundur të lëvizje shto këtu frikën e infektimit. E megjithatë askush nuk do tia dijë” -pohon më tej Ndreka.

Ai akuzon pushtetin lokal e qëndror se i kanë lënë krejtësisht jashtë vëmendjes.

“Ia kanë deleguar aftësinë e kufizuar pushtetit lokal, por nuk e kanë shoqëruar me rritje fondesh apo stafe. Unë kam shkuar disa herë te bashkia e Tiranës dhe ata më kanë thënë se po merren me tërmetin dhe covidin, e nuk kanë kohë të merren edhe me ne. E kupton ku kemi arritur?” - pyet me të drejtë ai.

Sipas tij shteti ynë është mësuar që pasi përfundon një gjë, atëherë nxjerr rregullore.

“Shumë fëmijë kanë humbur edhe ato gjëra që kishin fituar, nuk ka shërbim fizioterapie, logopedie e shumë shërbime të tjera që mezi u është arritur t’u sigurohen. Kostot do i vuajnë familjet, sa për shtetin ne kena mbetë në dorë të zotit”, - përfundon Ndrek Ismailaj.

Ndonëse një zgjidhje optimale duket e vështirë në këtë situatë më shumëët panjohura të shkaktuara nga pandemia e Sars-Cov-2, Zela sheh si opsionin më të mundshëm rritjen e shërbimit në familje.

“Duhet patjetër të rritet shërbimi në familje, të jemi pranë tyre, duke u kombinuar edhe me afrimin e shërbimeve të specializuara në qendrat e përcaktuara. Vetëm kështu jo vetëm nuk humbasim atë që kemi arrit, por mund të bëjmë hapa përpara në mirëqenien e fëmijëve dhe të të gjithë personave që kanë një lloj aftësie të kufizuar”, përfundon Zela.

©Copyright Gazeta Shqip

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës Shqip, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to". Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar Gazeta Shqip dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016.

 

Denonco

Keni informacion në interes të publikut? Dërgojeni në Shqip duke klikuar këtu.

Poll

Biznes

Ndiqni të gjitha lajmet e fundit
në rrjetet tona shoqërore