Lidhje te rendesishme Rrjetet tona shoqërore Shqip merr pjesë në programe të ndryshme marketingu ku mund të përfitojë komisione për produktet e zgjedhura në artikujt e publikuar.

Koment

Kush do ta zgjedhë Presidentin e ardhshëm të SHBA: Populli amerikan, apo Facebook?

Kush do ta zgjedhë Presidentin e ardhshëm të SHBA: Populli

Këtë javë, në një seancë dëgjimore në Capitol Hill, janë vënë re disa burra të fuqishëm që kanë folur mbi zgjedhjet presidenciale të nëntorit dhe të ardhmen e demokracisë amerikane - por burrat në fjalë nuk ishin politikanë.

Përkundrazi, ata ishin katër tittanëtt e teknologjisë që u shfaqën në një lidhje me a Zoom para një Komiteti të Kongresit.

Edhe përmes lidhjes video, fuqia rrezatonte prej tyre: bëhet fjalë për krerët e Facebook, Google, Amazon dhe Apple rrezatuan përmjet monitorit si mjeshtër të vërtetë të universit, ndërkohë që pyetjet ndaj tyre ishin përgatitur thjesht nga disa tokësorë.

Realisht në të gjithë këtë situatë, vështirë se ekzagjerohet mbi fuqinë e këtyre njerëzve me pushtet. Midis tyre, dhe me përdoruesit e tyre të numëruar në miliarda, Facebook dhe Google përcaktojnë shumë nga ajo që raca njerëzore sheh, lexon dhe di.

Shkrimet e Mark Zuckerberg shkojnë nëpër planet, deri aty sa asnjë qeveri e vetme nuk është në gjendje ta kufizojë atë: ai është një “perandor i dijes”, një ministër i informacionit për të gjithë botën. Një rrjedhë e thjeshtë e një algoritmi nga Facebook mund të vendosë nëse gënjeshtrat, urrejtja dhe teoritë e komplotit përhapen apo zvogëlohen.

Kjo është e vërtetë për një kohë, por në vitin 2020 ajo fitoi një urgjencë shtesë. Ne e dimë ndikimin që kishin mediat sociale në zgjedhjet e SHBA-së në vitin 2016 - kur ndonjëherë u lejoheshin të përhapeshin trillime dhe fantazi më të egra në lidhje me Hillary Clinton dhe kur, sipas studiuesit të Oksfordit, Philip Howard, i cili ka shkruar një libër të ri, Lie Machines: "Kishte një raport një me një të lajmeve trash dhe atyre profesionale që shpërndaheshin në Twitter”. “Në më pak se 100 ditë amerikanët do të zgjedhin një president, dhe nuk ka garanci që e njëjta gjë nuk do të ndodhë përsëri.

Për më tepër, tani është e qartë se përhapja në internet e gënjeshtrave është çështje për jetë a vdekje. (Ata e dinin që tashmë në Myanmar, dhuna kundër popullit Rohingya u nxit në Facebook.)

Në mes të një pandemie, informacioni i vërtetuar, i verifikuar, është një mjet thelbësor i shëndetit publik. Nëse pretendimet mashtruese dhe teoritë e komplotit të pandërprerë - si ato të transmetuara në një pseudo-dokumentar siç është Plandemic - toka në burimet e lajmeve të njerëzve, janë i njëjtë sikur uji që furnizohemi ne të jetë i ndotur.

Përfundimisht Facebook dhe YouTube hodhën poshtë Plandemic, me pohimet e tij pa prova se Covid-19 është i stisur nga Bill Gates dhe Organizatës Botërore të Shëndetit, që vaksinat janë të këqija dhe se vendosja e maskës është e rrezikshme.

Megjithatë, kjo ndodhi shumë më pas se miliona njerëz kishin konsumuar lajmet mbeturina në platformat e titanëve të teknologjisë.

Sigurisht, fantazitë e budallallëqet na kanë shoqëruar e kanë qenë me ne përgjithmonë, por në mediat sociale u është dhënë atyre një mundësi që ata kurrë nuk mund ta kishin ëndërruar.

I armatosur me Facebook, propagandisti i mundshëm mund të shpërndajë mesazhe globalisht dhe menjëherë dhe, në të njëjtën kohë, t'i dërgojë ato në një audiencë të zgjedhur saktësisht, falë të dhënave të bollshme që Facebook mban për ndjekësit e tij, përdorimi i të cilave lejon që reklamat të synojnë një target të detajuar.

Mbajeni mend, këto të dhëna nuk janë të kufizuara në qëndrimet që mund të keni shprehur në internet, por mund të përfshijnë blerjet që keni bërë me kartën tuaj të kreditit, madje edhe detajet e përhershme të jetës tuaj, siç janë regjistruar nga pajisjet e tjera që përmbajnë internetin e gjëra të kësaj natyre.

 

Ndonjëherë, krerët e mediave sociale detyrohen të mbajnë distancë publike me fjalë për të ruajtur reputacionin e tyre.

Ndodhi këtë javë, me largimin e artistit Wiley nga të gjitha platformat sociale, pasi ai vijoi me urrejtjen kundër hebrenjve. Kjo ndodhi pas denoncimit 48 orësh së një grupi aktivistësh në Twitter.

Sot, Twitter i hoqi llogarinë e supremacistit të bardhë David Duke, që shtron pyetjen: Pse po zgjat kaq shumë jeta në tokë?

Mos bëni gabim, prania e gënjeshtrave dhe urrejtjes në këto platforma nuk ndodh si “defekt teknik”. Është një tipar i këtyre rrjeteve.

Modeli i biznesit për mediat sociale kërkon vëmendje – përqendrim maksimal dhe mënyra më e mirë për të arritur sukses është impenjimi apo gozhdimi para ekranit i klientit.

Mesazhet që shkaktojnë zemërim, tërbim dhe urrejtje, i mbajnë njerëzit në internet në mënyrë më efektive sesa përmbajtja që është thjesht interesante ose zbavitëse. Studimet tregojnë se lajmet e rreme përhapen më shpejt sesa lajmet e vërteta: algoritmet janë krijuar për të favorizuar viralitetin mbi vërtetësinë.

 

Çfarë mund të bëhet? Nuk ka mungesë idesh. Disa fillojnë me kërkesën për kontrollimin e fakteve dhe, pas zgjedhjeve të vitit 2016, Facebook ndërmori hapa në atë drejtim. Por kur doli që një nga partnerët e tij për kontrollimin e fakteve ishte Daily Caller, një faqe interneti për lajme të djathta, të njohura për shtytjen e dezinformatave, besueshmëria e skemës u zhyt.

Ose, më thjeshtë, Facebook, YouTube dhe Twitter mund të pranojnë që natyrisht që janë botues dhe prandaj duhet të marrin përgjegjësinë që shkon me fuqinë e madhe që ata kanë.

Nëse kjo do të thotë të punësosh një milion moderatorë për të kontrolluar përmbajtjen e tyre, të heqësh gënjeshtrat dhe urrejtjen, atëherë kështu qoftë. Ata vështirë se mund të qajnë varfërinë: pasi bëhet fjalë për kompani me pasuri trilionë dollarësh.

Nëse nuk u pëlqen analogjia me botuesit, atëherë ndoshta ata më mirë do të trajtohen si të themi, si prodhuesit e makinave, të cilët, nëse konstatohet se po japin një produkt me defekt të rrezikshëm, duhet të rregullojnë atë produkt, pavarësisht nga shpenzimet.

Për momentin, gjigantët e mediave sociale gëzojnë mbrojtje ligjore nga një përgjegjësi e tillë në SHBA. Politikanët mund ta ndryshojnë atë, ashtu si ata mund të ndiqnin kërkesat e Howard në Lie Machines dhe të thyejnë "monopolizimin e informacionit" të kompanive të mëdha, duke ligjësuar të drejtën e një qytetari për të falur të dhënat e tij për organizatat më të vogla: në atë mënyrë grupe të tilla do të ishin më të afta të konkurrojnë me gjigantët e teknologjisë dhe ata që janë në gjendje të paguajnë për shërbimet e tyre.

Por, siç u vërtetua nga seanca dëgjimore e kësaj jave, përfaqësuesit e zgjedhur nuk janë aq të fuqishëm sa ta bëjnë vetëm këtë gjë.

Ata do të duhet të punojnë së bashku, me qeveritë në të gjithë globin dhe  do të kenë nevojë për mbështetjen e reklamuesve, duke tërhequr paratë nga kompanitë që mbështesin fushatat e urrejtjes.

Kështu do të duhet që të themi të gjithë se jemi të sëmurë nga ky helm në rrjedhën e informacionit, ndaj dhe nuk do të pushojmë derisa ai helm të thahet.

* Jonathan Freedland është një kolumnist i The Guardian

©Copyright Gazeta Shqip

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës Shqip, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to". Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar Gazeta Shqip dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016.

Denonco

Keni informacion në interes të publikut? Dërgojeni në Shqip duke klikuar këtu.

Poll

Biznes

Ndiqni të gjitha lajmet e fundit
në rrjetet tona shoqërore