Lidhje te rendesishme Rrjetet tona shoqërore Shqip merr pjesë në programe të ndryshme marketingu ku mund të përfitojë komisione për produktet e zgjedhura në artikujt e publikuar.

Koment

Gjykata e Lartë nuk ka qenë kaq konservatore që nga vitet 1930

Gjykata e Lartë nuk ka qenë kaq konservatore që nga vitet 1930

Gjykata e Lartë e SH.B.A.-së është në prag të një transformimi historik që mund të kthejë ligjin në Amerikë për dekada, në disa raste deri në vitet 1930, qasja para-New Deal.

Me emërimin e Presidentit Donald Trump të Gjyqtarit Amy Coney Barrett, grupi nëntë anëtarësh do të mbyllej në një shumicë konservatore ndaj liberalëve me diferencën 6-3, duke i dhënë fund një epoke të konservatorizmit me një avancim të lehtë: 5-4.

Kjo nuk është një çështje e thjeshtë e vetëm një vote. Për dekada, një kuartet gjyqtarësh liberalë ndonjëherë ka qenë në gjendje të sigurojë - shpesh përmes negociatave të tensionuara - një votim të pestë vendimtar nga krahu konservator.

Kjo do të thotë edhe pse poltroni më i lartë i Amerikës po zhvendosej djathtas, ai ruajti të drejtat e abortit dhe deklaroi me një votim të ngushtë të drejtë për martesat e të njëjtit seks. Një moderim i butë parandaloi gjithashtu bllokun konservator me pesë gjyqtarë që të ndryshojë në mënyrë rutinore aktet e Kongresit dhe të rregullojë për shembull, ligjet mbi mjedisin, punën dhe sigurinë publike.

Një autoritet i tillë rregullator daton në epokën e New Deal të Franklin D. Roosevelt, dhe ka qenë shumë e keqe për administratën Trump, zyrtarët e saj të lartë dhe të emëruarit e saj gjyqësorë.

Anëtarësia e re 6-3 do ta bëjë konsensusin në mes të anëtarëve më të vështirë dhe sigurisht do të sfidojë udhëheqjen e Shefit të Gjykatës, John Roberts, i cili ka kërkuar të projektojë një qëndrueshmëri ideologjike dhe njollë jo-politike.

"Më duket se po hyjmë në një epokë krejt të re gjyqësore", tha Katharine Bartlett, një ish dekane e Shkollës së Drejtësisë, Duke. Ajo parashikoi që vendimet për të drejtat e grave u identifikuan me gjykatësen e ndjerë, Ruth Bader Ginsburg do të vijojnë, ashtu si edhe kushtetutshmëria e martesave të të njëjtit seks, tani e rrënjosur në jetën amerikane.

"Por në fushat e të drejtave të votës dhe garës politike, apo dhe mbajtjes së armëve unë pres tërheqje", tha Bartlett. Ginsburg, e cila vdiq më 18 shtator, përqafoi një qasje ndaj ligjit që është e kundërta e Barrett, e cili do ta pasonte atë.

Ndërsa Ginsburg gjeti të drejta bujare riprodhuese sipas Kushtetutës, Barrett ka sugjeruar kundërshtimin e të drejtave të abortit (Trump është zotuar të përpiqet të fitojë një ndryshim të vendimit të Roe vs Wade 1973 që e bëri abortin të ligjshëm në të gjithë vendin).

Ginsburg u kundërshtua kur gjykata vendosi që Amendamenti i Dytë mbulonte pronësinë individuale të armëve, ndërsa Barrett ka një vizion të gjerë për të drejtat e Amendamentit të Dytë. Ginsburg votoi kundër përjashtimeve të gjera ndaj kontraceptiveve të Aktit të Kujdesit të Përballueshëm bazuar në baza fetare, ashtu si Barrett, para se të bëhej gjyqtare, shprehu të kundërtën.

Konservatorët fetarë kanë promovuar emërimin e Barrett për shkak të pozicioneve të saj mbi besimin dhe ligjin. Profesorët e drejtësisë që kanë studiuar prej kohësh Gjykatën e Lartë vërejnë se gjykatësit e sotëm konservatorë kanë ndjekur interesat fetare më shumë sesa konservatorët e një epoke të mëparshme.

Në rastet e fundit, gjykata e Roberts ka lejuar financim më të madh publik të arsimit fetar dhe ka dalë në krah të punëdhënësve që kanë objekte fetare. "Feja është një çështje e rendit të ditës për Gjykatën e drejtuar nga Roberts," tha profesori i drejtësisë i Universitetit të Çikagos David Strauss, "në një mënyrë që sigurisht që nuk ishte për Gjykatën “Burger” (1969-1986) dhe madje edhe Gjykatën Rehnquist (1986-2005)".

Gjykata e Lartë nuk ka qenë kaq konservatore që nga vitet 1930

Trump: “Falsifikues” i historisë

Revolucioni i krahut të djathtë është zhvilluar në shumë se gjysmë shekulli në proces, megjithatë ai është amplifikuar nën Trump. Ai po merr një mundësi të rrallë të tretë, brenda një mandati të vetëm për të shtuar një gjykatëse të re të lartë.

Ajo që po zëvendëson liberalen Ginsburg është veçanërisht e papajtueshme. Ata ishin publikisht kritikë ndaj njëri-tjetrit. Në vitin 2016, kur ajo e përshkroi atë si një "falsifikues", ai u përgjigj, "mendja e saj është mbaruar”.  

Para vdekjes së saj në shtator, ajo diktoi një deklaratë për mbesën e saj, tek një avokat, duke thënë se do të duhet ta zëvendësonte presidenti i ardhshëm. Në disa aspekte, kapitulli aktual i historisë së Gjykatës Supreme filloi kur Shefi i Gjykatës, Earl Warren, i cili nisi nisi të mbrojë të drejtat dhe liritë individuale, doli në pension në 1969.

Presidenti republikan Richard Nixon e zëvendësoi atë me Warren Burger, një jurist i njohur për “rendin dhe ligjin” pra për konservatorizëm. Nixon pastaj emëroi tre gjyqtarë të tjerë, përfshirë William Rehnquist, i cili më pas u ngrit në krye të Gjykatës në 1986 nga Ronald Reagan. Nixon kishte bërë fushatë kundër vendimeve të epokës së Warren, të tilla si Miranda v. Arizona, e cila vendosi për policinë rregullat e njohur si “të drejtat e Mirandës”, por ishte Reagan ai që vendosi më sistematikisht dhe në mënyrë efektive për të rikrijuar gjyqësorin me imazhin e tij.

Reagan bëri tre emërime, përveç kreut Rehnquist.

Roberts, një i emëruar i Presidentit Republikan George W. Bush, pasoi Rehnquist në 2005.

Ndërsa Trump po provon, presidentët republikanë kanë shijuar kohën e duhur për vendet e lira të punës në mandatine tyre. Presidenti demokrat Jimmy Carter nuk kishte një mundësi për një emërim të vetëm në gjykatë të lartë gjatë mandatit të tij 1977-1981.

Nga 18 gjyqtarët e konfirmuar që nga viti 1969, 14 kanë ardhur nga presidentët republikanë, dhe vetëm katër nga demokratët. Disa të emëruar nga GOP(Grand Old Party siç thirret ndryshe Partia Republikane), veçanërisht Harry Blackmun dhe David Souter, me kohë votuan vazhdimisht me krahun liberal.

Por konservatorët kanë dominuar. (Republikanët e Senatit në vitin 2016 parandaluan një votim mbi emërimin e Demokratit Barack Obama për Merrick Garland.)

Konservatorët e sotëm, megjithatë, nuk i ngjajnë plotësisht atyre të dekadave të mëparshme, veçanërisht në qëndrimet e tyre ndaj autoritetit qeveritar. Trump dhe këshilltarët e tij të ngushtë kanë qenë të sinqertë në lidhje me kërkimin e kandidatëve gjyqësorë të cilët do të frenojnë rregullatorët. Ata besojnë se qeveria apo autoritetet ekzekutive lokale si guvernatorët apo kryebashkiakët kanë rritur shumë kompetencat dhe cenojnë biznesin e aktivitetet individuale.

Me emërimin e Barrett, Gjykata e Lartë duket e sigurt që do të ketë një shumicë, për shembull, për të kthyer një doktrinë gati shekullore që lejon Kongresin të delegojë disa nga fuqitë e tij në diskrecionin e një agjencie. Edhe para këtij momenti, gjykata po kufizonte autoritetin e agjencisë për të mbrojtur punëtorët dhe konsumatorët.

Në një rast pak të vërejtur të vitit 2018, Ginsburg paralajmëroi se New Deal ishte nën sulm, pra të drejtat që punonjësit kanë pasur të mbrojtur nga shteti. Mosmarrëveshja përfshiu një përjashtim nga rregullat e pagës për kohën shtesë në Ligjin e Standardeve të Punës. Ndërsa blloku konservator i atëhershëm me pesë gjyqtarë rriti përjashtimet, Ginsburg shkroi në një mendim mospajtues se shumica po hiqte "mbrojtjen për punëtorët më të rrezikuar".

Duke vënë në dukje se Akti i Standardeve të Punës u miratua në 1938, Ginsburg deklaroi se shumica kishte minuar mbrojtjen e punëtorëve nga epoka e Marrëveshjes së Re, "pa pranuar as që zgjidh më shumë se gjysmë shekulli të precedentit tonë".

Se sa larg gjykata do të zhvendoset në të djathtë mund të varet nga vota dhe udhëheqja e Roberts. Deri në vdekjen e Ginsburg, ai plotësoi rolin e konservatorit me vota të shpejta. Në dekadat e mëparshme, ai rol ishte marrë nga Lewis Powell (1972-1987), Sandra Day O’Connor (1981-2006) dhe Anthony Kennedy (1988-2018).

Këta gjyqtarë përgjithësisht konservatorë u zhvendosën në të majtë në raste të mjaftueshme për të siguruar një mesatare të moderuar, për shembull, mbi të drejtat e abortit dhe veprimin e kufizuar pohues të universitetit. Që nga pensionimi i Kennedy dy vjet më parë dhe shtimi i Gjykatësit, Brett Kavanaugh, Roberts ka qenë votues i shpejtë në gjykatën me prirje konservatore.

Bazuar në të dhënat e konservatorëve aktualë dhe Barrett, qendra ideologjike tani mund të jetë Kavanaugh. Por aftësia e Roberts për të mbajtur kontrollin dhe për të mbajtur gjykatën në ekuilibër nga lëvizja shumë e shpejtë nuk duhet të nënvlerësohet.

Në komentet e panumërta publike në vitet e fundit, ai ka theksuar paanësinë e institucionit. Ai shpesh ka lënë mënjanë instiktet e tij konservatore për të siguruar vendime që mbrojnë integritetin e Gjykatës së Lartë. Më tej, ish-gjyqtari i Apelit është i aftë në bindje. Ai gjithashtu ka, në bazë të kryeprokurorisë, fuqinë për të caktuar mendimin e gjykatës kur ai është në shumicë.

Në një mënyrë apo në një tjetër, Roberts ka të ngjarë të sigurojë që ai të mbetet kryesisht në shumicë, edhe nëse është një shumicë solide konservatore. "Gjykata Rehnquist u bë Gjykata Kennedy", vërejti Profesor Strauss. "Roberts nuk dëshiron që kjo të bëhet Gjykata Kavanaugh”. /Marrë nga CNN/ Përkthim i Gazeta Shqip

Joan Biskupic, analiste ligjore e CNN, dhe biografe e Gjykatës Supreme

©Copyright Gazeta Shqip

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës Shqip, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to". Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar Gazeta Shqip dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016.

Denonco

Keni informacion në interes të publikut? Dërgojeni në Shqip duke klikuar këtu.

Poll

Biznes

Ndiqni të gjitha lajmet e fundit
në rrjetet tona shoqërore