|
Ekspertėt: Ēmimi real i naftės, 105 lekė pėr litėr Llogaritjet dhe pėr benzinėn: Jo mė shumė se 110 lekė litri Shqiptarėt duhet tė paguajnė njė ēmim nafte qė nuk shkon mė tepėr se 110 lekė pėr litėr. Duke iu referuar deklaratave doganore nė fillim tė muajit nėntor, pėrfshi taksat dhe normat e fitimit, rezulton se nėnproduktet e naftės, mė kryesoret, diezel, eurodiezel dhe benzina nuk duhet tė shiten mė shumė se mesatarja prej 110 lekė pėr litėr, nė njė kohė qė nė treg vlera arrin nė 128 lekė pėr litėr. Prej afro njė jave, nafta D1 (eurodiezeli), mė e pėrdorura nė treg ėshtė zhdoganuar nė doganė me njė ēmim qė shkon nė rreth 507 dollarė pėr ton. Duke bėrė tė gjitha llogaritjet, me futjen e tė gjitha taksave del se ēmimi me shumicė i kėtij karburanti ėshtė 107 lekė pėr litėr, ndėrsa me pakicė nė rreth 114 lekė pėr litėr. E njėjta pėrllogaritje bėhet edhe pėr naftėn D1, (diezel), duke qenė se ka densitet tė njėjtė me D2. Ndryshe nga nafta, benzina ka njė taksė fikse tek akciza, 37 lekė pėr litėr, duke e bėrė qė tė ketė njė diferencė pak mė tė lartė se karburantet e tjera. Spekulimi me naftėn nė tregun vendas ka nisur qė nė fillim tė muajit qershor, kur nė tregjet e huaja nėnproduktet e naftės pėsuan njė rritje tė paparashikuar. Kulmin e arriti nė korrik, me 145 dollarė pėr fuēi, ndėrsa nė tregun vendas nafta kishte prekur majat historike, me rreth 160 lekė litri. Aktualisht, ēmimi i naftės nė bursa ėshtė rreth 50 dollarė pėr fuēi, pra njė ulje gati 150 pėr qind, ndėrsa nė tregun vendas (ishte tri ditė mė parė 130 lekė/litri) ėshtė mesatarisht 128 lekė pėr litėr, por nė periferi mund tė gjendet edhe me 125 lekė pėr litėr, si nafta ashtu dhe benzina.
Nė fillim tė muajit nėntor, nafta D1 kishte nisur rėnien, ku nga 650 dollarė fuēia, nė fillim tė dhjetorit e pa veten me 507 dollarė. Tė njėjtin ritėm kanė ndjekur dhe dy produktet e tjera tė naftės. Benzina nga 478 dollarė pėr ton, nė ditėt e para tė dhjetorit shėnonte njė nivel prej 406 dollarė.
Diferenca
Nėse bėjmė llogaritė pėr benzinėn (gazoline EN 228), ēmimi qė duhet tė ofrohej nė treg nuk duhet tė kalonte 105 lekė pėr litėr, kur ditėn e djeshme ajo u shit me 130 lekė litri. Pak ditė mė parė, Konfindustria kishte bėrė disa pėrllogaritje tė pėrafėrta, duke dalė nė pėrfundimin se nė njė vit kalendarik, konsumatorėt nė Shqipėri kishin paguar rreth 120 milionė euro mė tepėr, falė ēmimeve abuzuese nė treg. Taksat qė aplikohen te karburantet janė akciza dhe Tatimi mbi Vlerėn e Shtuar, pėrfshi dhe taksat fikse si ndikimi nė mjedis etj. Kėto sjellin kosto shtesė pėr kėtė produkt, tė cilit i pėrfshihet dhe transporti, siguracioni, shkarkimi i mallit (tė tria pėrmblidhen me emėrtimin CIF-cost insurance freight), qė mesatarisht nė total ėshtė rreth 50 dollarė pėr ton.
Nafta D1 (eurodiezel)
507 dollarė pėr ton, ēmimi i naftės nė treg
+ rreth 50 dollarė pėr ton. Kėtu futet ēmimi i rafinerisė, transporti, siguracioni, shkarkimi (CIF)
557 dollarė pėr ton, ēmimi i naftės qė mbėrrin nė doganė. Kėtu duhet marrė parasysh ēmimi i referencės qė aplikon dogana, i cili mund jetė 10 dollarė mė shumė ose mė pak
1 ton naftė D1 dhe D2 zė afėrsisht 1192 litra
96,78 lekė, kursi i kėmbimit ndaj dollarit (tri ditė mė parė). Dogana e azhurnon ēdo ditė kursin
Kostoja pėr litėr
45 lekė pėr litėr, ēmimi i naftės D1 qė mbėrrin nė doganė, pasi janė bėrė llogaritė e (557 * 96,78 / 1192)
Taksat
Duke i shtuar 37 lekė pėr litėr qė ėshtė akciza, nafta arrin me 87 lekė. Kėtu duhet pasur parasysh qė akciza llogaritet nė bazė tė 75% (0,75 * 45), por qė nuk duhet tė dalė mė shumė se 37 lekė pėr litėr dhe jo mė pak se 13 lekė pėr litėr. Nė rastin tonė del 34 lekė. Megjithatė, po i mbetemi kufirit tė sipėrm, qė ėshtė 37 lekė/litri.
Duke i shtuar 20% TVSH {87 + (87 * 0.02)}, del 88.7 lekė litri
Duke i shtuar 1 lekė/litri, taksė mjedisi dhe afėrsisht 2 lekė/litri shpenzime operative, rezulton njė ēmim 91.7 lekė pėr litėr. Me kėtė ēmim del nafta D1 nga dogana
Normat e fitimit pėr tė dyja hallkat, shumica dhe pakica nuk ėshtė mė shumė se 6 lekė/litri pėr secilėn. Benzina e ka maksimumi 8 lekė/litri
Pėrfundimi
Si pėrfundim, nafta D1 (eurodiezel), qė preferohet nga konsumatorėt, duhet tė kishte njė ēmim nė treg prej rreth 105 lekė/litri. Sot ajo shitet me 128 lekė/litri
Ēorientimi i tregut
Brenda pesė muajve, Ministria e Financave ka nxjerrė katėr udhėzime tė ndryshme qė pėrcaktojnė formėn e pagesės tė TVSH-sė pėr karburantet. Afatin mė tė shkurtėr e mbajnė dy udhėzimet e fundit, tė cilat kanė vetėm 6 ditė diferencė nga ndryshimet e kryera nga ministria. Pra, tregtarėt e shumicės dhe pakicės, kur sapo janė njohur me udhėzimin e ministrisė, u ka dalė menjėherė pėr zbatim njė udhėzim tjetėr, qė hidhte poshtė tė parin. Tė gjitha ndryshimet konsistojnė nė pėrqendrimin e ēmimit tė naftės nga shumica, e cila duhet ta vendosė ajo nivelin e tarifės qė paguan konsumatori te pakica. Tregtarėt pretendojnė se kjo skemė ka shumė gjasa tė dėshtojė.
|
|
